2002 yılında kurulan Grimed Sağlık Hizmetleri ve Bilgisayar Ürünleri Sanayi Ticaret Ltd. Şti. çalışmalarında dermatolojik onkoloji üzerine yoğunlaştı. Şu an bu alanda dermoskopi denilen sistemlerin Türkiye yüzde 80 pazar payı sahibidir. Kendi yazılım ekibi bulunan Grimed’in, cilt ve saç analizi gibi sistemlerde Türkiye’de yüzde 60’lık pazar payı bulunuyor. Firma kendine dermatolojik onkoloji ve jinekolojik onkoloji olarak iki ana faaliyet alanı belirledi. Bu planlama dahilinde 2007 yılından bu yana TruScreen’in Türkiye temsilcisi olan Grimed, çalışmalarını uzman ekibiyle sürdürüyor. Firmanın çalışmaları ve Türkiye pazarına sunulan TruScreen cihazı ile ilgili Grimed yetkililerinden bilgi aldık.

‘Rahim Ağzı Kanseri’ tarama cihazı olan ‘TruScreen’ hakkında bilgi verir misiniz?

Grimed Ürün Müdürü Uğur Sinan Alp: Rahim ağzı kanser ve kolposkopide uluslararası bir isim olan Prof. Malcolm Coppleson, geleneksel testleri geliştirecek objektif bir teknoloji arayışı içerisindeydi. Dr. Bevan Reid ise, elektriksel potansiyel gibi fiziksel ölçümler yardımıyla normal ve anormal doku arasındaki farklılıkların tespit edilebileceğini düşünüyordu. Sydneyli iki jinekolog Coppleson ve Reid’in öncülüğünü yaptığı TruScreen projesini hayata geçiren Polartechnics birçok alanda mühendislik ödülleri almış bir firmadır. Aldığı ödüller arasında, mühendislik tasarımı ve devamındaki elektronik yazılımı ile 2002 Avustralya Dizayn Ödülleri (Australian Design Awards) birincilik ödülü de mevcuttur. Polartechnics 2007 yılında Avustralya’nın en hızlı ilerleme gösteren biyoteknoloji firması seçilmiştir.

Polartechnics’in Avustralya Ulusal Hükümet Laboratuvarı (CSIRO) ile birlikte uzun yıllar üzerinde çalıştığı TruScreen, ARGE çalışmaları boyunca “Polarprob” olarak adlandırıldı. Ayrı bir bilgisayara bağlı olarak çalışan “Polarprob” devam eden geliştirme ve dizayn çalışmaları neticesinde bugünkü performansına ve görünümüne kavuştu. Ticari satışına başlanmadan önce Avustralya’da ‘’TruScan’’ ismi tescil ettirildi. Avrupa satış çalışmalarına başlandığında ‘’Truscan’’ isminin başka alanda faaliyet gösteren bir firma adına tescilli olması sebebi ile ürün ‘’TruScreen’’ ismini aldı. Bu gelişmiş teknoloji tüm dünyada ‘’TruScreen’’ isimi ile anılmaktadır. Polartechnics Medical Cihaz Kalite Yönetmenliği’nce ISO 13485: 2003’e akredite olmuştur. TruScreen, Avustralya’da Therapeutic Goods Administration ve Avrupa’da Medikal CE gibi düzenleyici makamın onayına sahiptir.

‘TruScreen’in teknik özellikleri hakkında ne tür bilgiler vermek istersiniz?

Uğur Sinan Alp: Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri; Rahim ağzı bölgesindeki hücrelerin anormal olarak bölünüp çoğalmasıyla meydana gelir.Rahim ağzı dokusunda ortaya çıkan değişimler belli bir müddet sonra kansere dönüşür. Hiçbir belirti ve şikayete yol açmayan bu değişimler yalnızca rahim ağzı kanser taraması ile tespit edilebilir. Değişimler erken evrede fark edildiğinde tedavide büyük oranda başarı sağlanır. Değişimlerin kansere ulaştığı durumlarda ise tedavi çok daha zor ve başarı şansı çok daha düşüktür.

TruScreen, rahim ağzı kanseri ve kanser öncesi değişiklikleri tespit edebilen, üstün bir teknolojidir. Klasik testlerde görülen insan hatalarını ortadan kaldıran TruScreen çok daha doğru sonuçlar verir. TruScreen rahim ağzı dokusundaki farklılaşmaları dolaysız olarak gösteren kendine özgü, bir optoelektrik teknolojidir.

TruScreen’de Rahim Ağzı (Serviks) bölgesine değdirilen kalem şeklindeki prob, servikse ışık ve elektrik sinyalleri yollamaktadır. Prob bir iletişim kablosu ile serviksin ışık ve elektrik sinyallerine olan tepkisini ölçüp küçük bir konsola sıkıştırılmış mini bilgisayara aktarmakta, bilgisayardaki özel bir program da bu tepkileri analiz etmektedir. Ortaya çıkan tepkilerle TruScreen kişinin kanser olup olmadığını saptamakta ve iki dakika sonra sonuç bilgisayardan alınmaktadır.

Rahim Ağzı Kanseri’nin neden olduğu ölüm oranları ile ilgili dünya ölçeğinde veriler eliniz de mevcut mu? Kanserin tespit edilmesinde TruScreen’den elde edilen sonuçlar ne kadar güvenlidir?

Uğur Sinan Alp: Dünyada her yıl 510.000 kadın rahim ağzı kanserine yakalanıyor ve 288.000’i bu hastalık sebebi ile yaşamını yitiriyor. Türkiye’de 21 milyon kadının tarama yaptırması gerekiyor ama sadece 4 milyon kadın rahim ağzı kanser taraması yaptırıyor ve her gün 4 kadına rahim ağzı kanseri teşhisi konuyor. Bunlardan ikisi ise yaşamını yitiriyor. Meme kanserinden sonra en sık rastlanan rahim ağzı kanseri için sadece iki dakikada sonuç alınabilecek bir yöntem.İngiltere’de Prof.Dr.Albert SINGER ve arkadaşları tarafından yapılan kapsamlı bir çalışmada TruScreen ve Klasik PAP testi karşılaştırılmıştır.Bu çalışmada kanser öncüllerini TruScreen’in %22 daha doğru tespit ettiği kanıtlanmıştır.

Rahim Ağzı Dokusu Yerinde İnceleniyor

TruScreen “klasik tarama testlerinin (semear) farklı bir versiyonu veya geliştirilmiş bir hali” değildir. Cihaz, yalnızca yüzeysel hücre örneklerini değil, rahim ağzı dokusunu yerinde inceleme imkânı sağlıyor. Klasik yöntemlerin dezavantajlarını bu cihaz avantaja çeviriyor. TruScreen gerekli altyapının olmadığı ülkelerde kaliteli rahim ağzı kanseri tarama programlarının hayata geçirilebilmesi için üretilmiştir. TruScreen, farklı etnik ve coğrafi bölgelerden 5 binden fazla kadın üzerinde denendi. Bu ülkelerin başında da Avustralya, İngiltere, ABD, Brezilya, İtalya, Filipinler, Çin, Rusya, Singapur ve Güney Afrika gelmektedir. TruScreen'de sonuçlar objektif ve kendi kendini denetleyen dijital bir sistemden alındığı için, klasik testlerdeki gibi hücresel tanı için gereken sübjektif kararlara ihtiyaç duyulmaz. Fırça ile rahim ağzından hücrelerin kazınarak alındığı klasik tarama yöntemlerine kıyasla cihaz tarama yapılan kişide acı ve rahatsızlığa sebep olmuyor.

“Cihaz Objektif ve Anında Sonuç Veriyor”

Türkiye’de rahim ağzı kanserinin erken tespiti için farklı yöntemler kullanılmaktadır. TruScreen bu yöntemler arasında objektif ve anında sonuç veren tek yöntemdir. Klasik yöntemlerde sıkı çalışma gerektiren bir prosedüre ihtiyaç duyulmuyor. Her numunenin incelenmesi ortalama 4–10 dakikayı aldığı yöntem, hataya oldukça elverişlidir. Çünkü her doku örneğinde 50 bin ile 300 bin arasında hücrenin tamamı gözden geçirilerek küçük ve ince değişimlerin değerlendirilmesi gerekiyor. Bu durum, birçok yanlış negatif sonucun doğmasına yol açabiliyor.

Whittington Hospital’da yapılan klinik çalışmada kadınların yüzde 82’sinin bu cihazla yapılan tarama yöntemini tercih etti. Bu yöntem sayesinde kliniğe başvuran kadınlar  bekleme stresinden de kurtuluyor. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde klasik yöntemlerle yapılan testin, laboratuvar sonuçlarının çıkması ise bazen haftalarca sürebiliyor. Ayrıca yetersiz örnek alımı ya da sonucun anormal çıkması durumunda tekrar randevu alarak doktora gidilmesi de ciddi bir zaman kaybına ve maddi kayba yol açıyor.

TruScreen İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp (Çapa) Fakültesi’nde kullanılmaya başlandı. Bu cihazın yakın dönem içinde uygulamaya geçeceği başka sağlık kurumları da var mı? Uzmanların ilk değerlendirmeleri ne yönde?

Grimed Halkla İlişkiler Sorumlusu Müjgan Çatalkaya Gündeş: Rahim Ağzı Kanseri’ni ve kanser habercisi olan öncülleri, iki dakikada tespit edebilen TruScreen adlı kanser tarama cihazı,  6 Ağustos’ta İstanbul (Çapa) Tıp Fakültesi’nde kullanılmaya başlandı. Uzman ve hastaların ilk tepkileri son derece olumlu.

Bu yeni teknoloji  10 Ağustos itibariyle de Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın ve Çocuk Sağlığı Merkezi’nde de (Ankara) kullanılmaya başlandı. Ayrıca Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim Araştırma Hastanesi’nde(Ankara), Özel Kartal Dragos Şifa Hastanesi’nde (İstanbul) ve bazı özel muayenehanelerde de bulunan cihazlar ile rahim ağzı kanseri taramaları yapılabilecek.

Hayat Kurtaran İki Dakika

Rahim Ağzı  Kanseri hakkında  yapılan araştırmalarda; yaşanan ölümlerin en büyük nedenin, teknolojik altyapı eksikliği ve eğitimli sağlık personeli sayısının yetersizliğinden dolayı yeterli servikal tarama programlarının uygulanamaması olarak gösteriliyor. Kadınların  bu  hastalık  hakkındaki bilgi eksikliği ise diğer bir neden. Amerika’da yapılan bir çalışmada  rahim ağzı kanserine yakalanmış kadınların yüzde 50’den fazlasının daha önce hiç tarama testi yaptırmamış, yüzde 60’dan fazlasının ise son 5 yılda hiç tarama testi yaptırmamış olduğu görülüyor. Yapılan bir diğer bilimsel çalışmada tarama programlarının yaygın olarak uygulandığı ülkelerde rahim ağzı kanserinden kaynaklı ölümlerde yüzde 75’lere varan ciddi bir gerileme saptanmış.

Türkiye’de her gün 4 kadına rahim ağzı kanseri teşhisi konuluyor ve günde iki kadın bu yüzden yaşamını yitiriyor. Ülkemizde tarama yapılması gereken yaş grubunda 21 milyondan fazla kadın bulunduğu halde, şu anda mevcut klasik yöntemlerle maksimum tarama yapılabilen kadın sayısı 4 milyon civarında. “Hayat Kurtaran İki Dakika” sloganıyla hizmete sunulan bu sistemle kadınlar çok düşük  bir ücret ödeyerek özel bir ortamda tarama  yaptırabilecekler.

Kanser Oluşumu 10 yıl Önceden Öğrenilebiliyor

Hizmete sunulan bu yeni teknolojiyle rahim ağzı bölgesindeki anormal (ileride kansere dönüşebilecek) doku değişikliklerini 5-15 yıl önceden tespit edilebiliyor. Erken tanı ile tedavi olma şansı TruScreen ile büyük ölçüde artıyor. Rahim Ağzı Kanseri  önceden  tespit edebilen bir kanser türü. Yani hastalığa erken evrede tanı konduğunda birçok yaşam kurtarılabiliyor. Rahim Ağzı Kanseri riski taşıyanlar ise cinsel olarak aktif her kadın. Sigara kullanan, çok sayıda doğum yapmış,  kendisi  veya  eşinin  birden çok cinsel partneri olmuş veya olan  kadınların ise risk oranı artıyor. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi’nde kullanılmaya başlanan sistem ile Türkiye’de risk  grubunda bulunan  tüm  kadınlara  tarama yapılabilecek.

Cihaz  en çok hangi ülkelerde kullanılmaktadır? Satış ağını genişleteceği yeni pazarlar hangileridir?

Müjgan Çatalkaya Gündeş: TruScreen sadece ticari olarak piyasaya sürüldüğü yerlerde kullanılmaktadır. En çok talep gelen ülkeler Çin, Kore, Hindistan ve Pakistan olarak sıralanabilir. Çin’de hem ulusal hem de bölgesel fiyatlandırma onaylarımız bulunmaktadır ve Çin Kadın Doktorları Biriliği için 1 milyon test uygulama sözleşmesi yapılmıştır. Hindistan’daki devlet fiyatlandırma onayları, Pakistan için Sağlık Bakanlığı program siparişleri ve Kore’deki Ulusal Sigorta Geri Ödeme Final Komitesi onayı 24 Temmuz’da alınmıştır. TruScreen; İran, Ürdün, Sırbistan, Rusya, İngiltere, Avustralya, Yunanistan, İtalya, Fransa, Türkiye, diğer Avrupa ve Ortadoğu ülkelerinde ticari amaçla kullanılmak üzere hali hazırda kayıt altına alınmıştır. Buna ek olarak Bulgaristan Romanya, Polonya ve Almanya’da ticari olarak kullanımı için hazırlıklar devam etmektedir. Eylül 2009’da Bulgaristan ve Romanya’da ticari olarak pazara sürülmesi planlanmıştır.